ทิ้งกระเป๋าเงินไว้ในโตเกียว — กลับมาก็ยังอยู่ ทุกปีมี 4 ล้านชิ้น

มีคนบอกว่าที่ญี่ปุ่น ถ้าทิ้งกระเป๋าเงินไว้บนรถไฟ คุณก็ยังได้มันคืน คนส่วนใหญ่ฟังแล้วคิดว่าเป็นแค่คำพูดเกินจริง แต่เมื่อดูตัวเลขจริงของสำนักงานตำรวจนครบาลโตเกียว ปี 2023 พบว่า

ของที่ถูกส่งมอบที่สถานีตำรวจและสถานีรถไฟในโตเกียวมีทั้งสิ้น 4,087,355 ชิ้น

และในจำนวนนั้น มีเงินสดที่ถูกส่งคืนรวมกันถึง ราว 4,406 ล้านเยน

เลข 4 ล้านกว่าชิ้นต่อปีในเมืองเดียว ถ้ายังฟังดูเป็นนามธรรม ลองนึกภาพว่านั่นคือโทรศัพท์มือถือ กระเป๋าเงิน กุญแจ ร่มที่คนโตเกียวลืมวันต่อวัน วันละเฉลี่ยกว่า 11,000 ชิ้น

ระบบที่ทำให้เรื่องนี้เป็นไปได้

สิ่งที่ทำให้ตัวเลขนี้เป็นไปได้ไม่ใช่แค่คุณธรรมของคนญี่ปุ่น แต่มาจากระบบที่ออกแบบมาดี

สถานีตำรวจชุมชน (Koban) คือสถานีตำรวจขนาดเล็กที่กระจายอยู่ทั่วเมือง มีเจ้าหน้าที่ประจำตลอดเวลา หน้าที่หลักอย่างหนึ่งคือรับของหายที่ประชาชนนำมาส่ง และจัดการให้เจ้าของได้คืน ในโตเกียวมีโคบังกว่า 100 แห่งกระจายอยู่ทั่วทุกย่าน

นอกจากนี้ญี่ปุ่นยังมี กฎหมายของหาย ที่กำหนดให้ผู้พบของหายต้องนำส่งตำรวจภายใน 7 วัน ผู้ที่ส่งคืนมีสิทธิได้รับรางวัลสูงสุด 20% ของมูลค่าของนั้น และถ้าเจ้าของไม่มารับภายใน 3 เดือน ผู้พบจะได้กรรมสิทธิ์ นี่คือระบบที่สร้างแรงจูงใจให้คนซื่อสัตย์ด้วยกลไกทางกฎหมาย

เมื่อคนญี่ปุ่นอธิบายว่าทำไมถึงส่งคืน

หลายคนที่อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นมานานเล่าให้ฟังว่า สาเหตุไม่ได้มีแค่กฎหมายหรือความกลัวถูกลงโทษ มีมิติทางสังคมที่ลึกกว่า

ญี่ปุ่นมีแนวคิดที่เรียกว่า การไม่สร้างความรำคาญให้ผู้อื่น (meiwaku) ซึ่งหมายความว่า "อย่าทำให้คนอื่นลำบาก" แนวคิดนี้ฝังลึกในการศึกษาและวัฒนธรรมตั้งแต่เด็ก การโกงหรือเก็บของคนอื่นเอาไว้ถือเป็นการทำให้คนอื่นลำบาก ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าอายในสังคม

ผู้ใหญ่ชาวญี่ปุ่นหลายคนเล่าว่าตอนเด็กๆ ถ้าพบเหรียญบนพื้น ก็จะพาไปส่งที่โคบังโดยอัตโนมัติ เพราะถูกสอนมาแบบนั้น มันกลายเป็นสัญชาตญาณ ไม่ใช่การตัดสินใจ

สิ่งที่คนไทยและนักท่องเที่ยวมักไม่รู้

ถ้าคุณทำของหายในญี่ปุ่น มีสิ่งที่ต้องรู้:

1. ไปที่โคบังใกล้ที่สุดทันที บอกชื่อของ วัน เวลา และสถานที่ที่หาย เจ้าหน้าที่จะค้นหาระบบให้

2. สถานีรถไฟมีระบบของหายของตัวเอง ถ้าหายในรถไฟหรือบนชานชาลา ให้แจ้งที่สำนักงานของสถานีนั้น มีระบบฐานข้อมูลกลางที่เชื่อมกัน

3. ใช้เวลาได้ถึง 3 เดือน ของที่ถูกส่งจะถูกเก็บไว้รอเจ้าของ คุณยังมีเวลา

สิ่งที่ทำให้ระบบนี้น่าทึ่งสำหรับคนต่างชาติที่มาญี่ปุ่นครั้งแรกคือ มันไม่ใช่เรื่องพิเศษสำหรับคนญี่ปุ่นเลย มันแค่ "ควรจะเป็นแบบนี้" ในสายตาของพวกเขา

แชร์บทความนี้